Marcel Laes, CEO CimPro in vakblad 'Het Waterschap,  Maart 2016

Thema: Waterbeheer en ICT


Het gros van de waterschappen heeft, of is bezig met de inrichting van, een centrale regiekamer van waaruit allerlei processen kunnen worden aangestuurd. Een blauwdruk voor centrale regie bestaat niet.

 

Erik Jansen, business development manager IT bij Witteveen+Bos, deed in 2013 samen met VHP Human Performance onderzoek naar de toepassing van centrale regiekamers/ controlekamers bij waterbeheerders. In het rapport Water in Control dat in april 2014 werd gepubliceerd, werd duidelijk dat centrale regie bij veel waterschappen speelt. “Sindsdien is er een hoop veranderd”, stelt Jansen. Verschillende waterschappen hebben inmiddels een centrale controlekamer of een regiekamer gerealiseerd.

 


Verschillen

Opvallend is dat al die regiekamers een eigen karakter hebben. De een kiest voor het centraliseren van zuiveringsbeheer of combineert de regiekamer met waterbeheer. Die keuze lijkt afhankelijk te zijn van de aard van het waterschap. Niet alle waterschappen hebben dezelfde infrastructuur van zuiveringsinstallaties, rioolgemaal of waterbeheergebied. Bovendien is elke organisatie verschillend en kiest ieder voor de vorm van regie die het beste bij de cultuur van het waterschap past.

Ook bestaat een groot verschil tussen controle en regie. Volgens Erik Jansen worden in een controlekamer vooral bestaande processen beheerd. “Een volgende stap is het toevoegen van een tactische laag.” Door het toevoegen van die tactische laag kan het management op langere termijn doelen behalen. Bijvoorbeeld door besparingen op grondstoffen en energie, proces- en assetoptimalisatie of het verminderen van het aantal overstorten.

 

Pilots

Veel waterschappen beginnen met een pilot en breiden die dan langzamerhand uit. Een goed voorbeeld van een dergelijke aanpak is het fusiewaterschap Vallei en Veluwe. In eerste instantie was centrale regie daar alleen van toepassing op afvalwaterzuivering bestaande uit eerst acht en later zestien rioolwaterzuiveringsinstallaties en honderd rioolgemalen. “Wij staan nu op het punt om ook de waterketen en het watersysteem onder te brengen in de centrale regiekamer. Door fysiek mensen bij elkaar te brengen, kan samenwerking in de keten vorm krijgen. We hopen dat in de toekomst ook mensen vanuit de gemeenten in de regiekamer aan de slag gaan. Op die manier kunnen we processen makkelijker op elkaar aan laten sluiten en bijvoorbeeld overstorten voorkomen”, vertelt Douwe Jan Tilkema, directeur waterketen van Vallei en Veluwe.

 

Marcel Laes in 'Het Waterschap', maart 2016Meer kwaliteit

Tilkema is een belangrijke voorvechter van de centrale regiekamer. Jaren geleden voorspelde hij al dat er in Nederland uiteindelijk nog drie tot vier centrale regiekamers zullen zijn. Zover is het nu nog niet, want regiekamers worden vooralsnog per waterschap ingericht. Voor Tilkema betekent centrale regie meer kwaliteit en meer efficiëntie. Een voorbeeld: afvalwaterzuiveringen zijn tegenwoordig ook steeds vaker energiefabrieken. “Het is dan zaak om onderhoud slim te plannen, zodat er geen energie verloren gaat. In de centrale regiekamer wordt bepaald wanneer bepaalde werkzaamheden plaatsvinden. Straks zullen de regiekamers net als in de industrie 24/7 bemand zijn. Bij Vallei en Veluwe is er dankzij centrale regie aantoonbaar meer duurzame energie opgewekt.”

 

Optimalisatie

Ook Kees Vonk, secretaris-directeur van Rivierenland, is enthousiast over de resultaten van de centrale regiekamer. In Tiel zitten vier operators voor zuiveringsbeheer en vijf operators voor peilbeheer bij elkaar in een state-of-the-art regiekamer. “De operators komen nu zelf met voorstellen om de installaties te optimaliseren. Gewoon omdat ze met elkaar overleggen over de prestaties van verschillende objecten.” De centrale regiekamer van Rivierenland is gecombineerd met een calamiteitencentrum waar netcentrisch wordt gewerkt. Vonk: “Doordat medewerkers direct beschikken over alle data kunnen zij adequaat reageren op een crisissituatie en in de praktijk is al gebleken dat dat uitstekend werkt.”

 

Verkeerstoren

Overleggen in Centrale Regiekamer

Waterschap Brabantse Delta beschikt sinds 1 januari van dit jaar over een verkeerstoren, een alternatieve benaming voor de centrale regiekamer. “Wij hebben voor die naam gekozen omdat het meteen duidelijk maakt dat de medewerkers op de zuivering aan het werk blijven. Piloten zitten immers ook in het veld. In eerste instantie waren medewerkers op de zuiveringen bang dat zij overbodig werden. Nu weten ze beter. Tijdens de voorbereidingen hebben we verschillende regiekamers bij waterschappen en in de industrie bezocht en zijn er diverse scenario’s uitgewerkt. Zo werd duidelijk dat we met regie op langere termijn vooral grondstoffen en energie kunnen besparen. Dankzij heel nauwkeurige metingen hoeven we nu minder chemicaliën toe te voegen”, vertelt Henri Maas, adviseur EPA bij Brabantse Delta. Op de verkeerstoren van het waterschap werken nu vier operators, twee voor zuiveringsbeheer en twee voor watersysteem, die samen verantwoordelijk zijn voor waterzuivering en de waterketen.”

Investeringen

De overstap naar een centrale regiekamer is overigens niet zomaar gemaakt. Het vereist, naast een intensieve voorbereiding, ook forse investeringen. Het aanpassen van verouderde software is kostbaar. Rivierenland investeerde maar liefst 30 miljoen euro in de nieuwe infrastructuur, waarmee 700 objecten worden beheerd. “Dat viel bij ons samen met vervangingsinvesteringen”, zegt Vonk. De realisatie van de regiekamer en het calamiteitencentrum kostte 1,2 miljoen euro. Een bedrag dat met een besparing van een half miljoen euro per jaar in zes jaar is terugverdiend. Ook Tilkema zegt dat het verstandig is om te wachten met investeren tot vervanging van bepaalde installaties nodig is. “Natuurlijk is het wel van belang dat je tussentijds investeert in installaties die in de toekomst kunnen aansluiten op de technologie van een centrale regiekamer.”
Verstandig is het te kiezen voor systemen die geschikt zijn om met andere technologie samen te werken. Met open technologie, zoals de T-box, houd je alle opties open en dat kan in de toekomst veel geld besparen. Er zijn zoveel verschillende systemen op de markt dat je heel goed moet oppassen dat de techniek geen blok aan je been wordt, de zogenaamde vendor-lockin.

 

Vergrijzing

Ten slotte kan de overgang naar een Centrale Regiekamer een kenniskloof voorkomen die zal ontstaan als gevolg van de vergrijzing. Erik Jansen: “Veel kennis zit in de hoofden van mensen. Die impliciete kennis wordt in een centrale regiekamer transparant en kan worden gecombineerd. Kennisborging en –ontwikkeling kan een extra impuls zijn om snel over te gaan op centrale regie. Het is een afweging die veel waterschappen nu expliciet moeten gaan maken”, besluit Jansen. “Anticiperen op de toekomst doe je vandaag.


Meer info op onze website over:

Alarmmanagement 
Watermanagement

Download het hele artikel -> klik hier

 

 


Wenst u een vrijblijvende afspraak om te praten over maatwerkoplossing voor een Centrale Regiekamer?

Wij helpen u graag met vrijblijvend advies op maat voor uw onderneming.

Neem contact op